حق و حقوق استاد معلم :

«اِنَّ اللهَ وَ مَلائِکَتَهُ حَتَّی النَّمْلَةِ فی حُجْرِها وَ حَتّی الْحُوتِ فِی البَحْرِ یُصَلُّونَ عَلی مُعَلِّمِ النّاس الْخَیْرَ»
در آموزه های اسلامی احترام به معلم که پدر معنوی و روحانی انسان است یک وظیفه انسانی-اسلامی است و خود مبنای توفیقات الهی خواهد شد و در همه حال باید آنها را محترم شمرد از یاد آنان به نیکی، تواضع و فروتنی در برابر آنها، عمل به دستورات و راهنمایی هایشان در امور دینی و دنیوی، تکریم و بزرگداشت آنها در شرایط مختلف، ذکر خاطرات خوب و کمالات و ارزشهای علمی و اخلاقی آنها و ... احترام به معلم حد خاصی ندارد مگر اینکه خدای نکرده معلم از صراط ایمان و توحید خارج شده و گرفتار کفر و شرک و انحراف های اخلاقی شده باشد که البته باز هم نگهداشت احترام آنها لازم است و وظیفه امر به معروف و نهی از منکر نیز یک ضرورت است و چه بسا انجام این ضرورت با روشهای گفتاری و رفتاری شایسته خود احترام واقعی به معلم باشد.
پس احترام اصلی و حقیقی به معلم یا کسانی که چیزی از آنها یاد می گیریم چند چیز است:
۱. عمل به آموخته های آنان
۲. ترویج و تبلیغ آنچه از آنها یاد گرفتیم به دیگران.
۳. یادسپاری ارزشهای علمی و اخلاقی آنها
۴. تکریم شخصیت و تعظیم آنان در همه شرایط
۵. تواضع در برابر آنها و ... که علی(ع) فرمود: «من علمّنی حرفا فقد صیّرنی عبدا».

قرآن مجید نخستین معلم را خداوند، و نخستین شاگرد را حضرت آدم(ع) می شمرد و نخستین علمی که به او تعلیم داده شد، علم الاسماء می شمرد (به احتمال قوی منظور از آن آگاهی بر اسرار آفرینش و موجودات جهان است). تنها آدم نبود که خداوند به او تعلیم داد، بلکه به یوسف تعلیم تعبیر خواب داد، «وَعَلَّمْتَنی مِنْ تَأویلِ الاَحادیثِ» یوسف/۱۰۱ و به سلیمان زبان پرندگان آموخت، «وَ قالَ یا اَیُّهَا النّاسُ عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّیْرِ»نمل/۱۶ و به داود(ع) زره ساختن را، «وَ عَلَّمْناهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَکُمْ»انبیاء/۸۰ و به خضر علم و آگاهی فراوانی داد، «وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنّا عِلْماً»کهف/۶۵ و به فرشتگان علوم فراوانی بخشید، «سُبْحانَکَ لا عِلْمَ لَنا اِلّا ماعَلَّمْتَنا»بقره/۳۲ و به انسانها نطق و بیان آموخت (عَلَّمَهُ الْبیانَ) و از همه بالاتر اینکه به پیامبر اسلام(ص) علوم و دانشهایی که هرگز تحصیل آن از طرق عادی برای او ممکن نبود آموزش داد، «و عَلَّمَکَ مالَمْ تَکُنْ تَعْلَمُ»نساء/۱۱۳ فرشتة بزرگ الهی یعنی پیک وحی، جبرئیل، نیز تعلیمات فراوانی به پیامبر اسلام(ص) داد، «عَلَّمَهُ شَدیدُ الْقُوی»نجم/۵ پیام قرآن ج ۱۰، حضرت آیت الله مکارم شیرازی و سایر همکاران
در روایات اسلامی، مقام معلم آنقدر والاست که خدا و فرشتگان و همة موجودات ـ حتی مورچه در لانة خود و ماهیان در دریاها ـ بر کسی که به مردم تعلیم خیر کند درود می فرستند، چنانکه در حدیثی از رسول خدا(ص) آمده است: «اِنَّ اللهَ وَ مَلائِکَتَهُ حَتَّی النَّمْلَةِ فی حُجْرِها وَ حَتّی الْحُوتِ فِی البَحْرِ یُصَلُّونَ عَلی مُعَلِّمِ النّاس الْخَیْرَ»؛(کنز العمال، حدیث ۲۸۷۳۶) و در حدیث دیگری میخوانیم: «آیا به شما خبر دهم که بخشنده ترین بخشنده هاکیست؟ بخشنده ترین بخشنده ها خداست و من بخشنده ترین فرزندان آدم هستم و بعد از من از همة شما بخشنده تر، کسی است که علم و دانشی را فراگیرد و آنرا نشر دهد و به دیگران بیاموزد، چنین کسی، روز قیامت، خود به صورت امتی برانگیخته خواهد شد!»(میزان الحکمة ۶/۴۷۴) تعبیر به «امت» به خوبی نشان می دهد که گسترش وجودی معلمان، به موازات گسترش تعلیمات آنها در میان جامعة بشری صورت می گیرد و هر قدر شاگردان بیشتری را تعلیم و تربیت کنند، به همان نسبت شخصیّت معنوی و اجتماعی آنها گسترده تر می شود و گاه به اندازة یک امت می گردد. اهمیت نشر علم و دانش و فرهنگ در اسلام تا آن حدّ است که در حدیثی معروف، مجلس علم، باغی از باغهای بهشت شمرده شده است.

وبلاگ محاول..